Leiderschap is iets dat je in de praktijk opdoet...

Vanaf jonge leeftijd ben ik erg geïnteresseerd geweest in de luchtvaart en jachtvlieger worden leek mij het summum. En dat was het ook! Na mijn KMA opleiding en mijn opleiding tot jachtvlieger heb ik een carrière van 38 jaar gehad binnen de Koninklijke Luchtmacht. Daarvan heb ik 20 jaar straaljagers gevlogen en daarna nog eens 10 jaar transportvliegtuigen. Verder ben ik twee maal commandant geweest van een vliegend squadron, commandant van een vliegbasis, heb een paar interessante staffuncties vervuld en heb twee maal een mooie baan gehad in een NATO organisatie. Maar op dit moment ben ik werkzaam in een geweldige functie bij een Openbaar Vervoer bedrijf, dankzij bemiddeling door M4B.

In mijn carrière heb ik veel opleiding en training gehad, die er op waren gericht om de door mij te doorlopen functies uit te oefenen. Maar ik heb ook veel vaardigheden opgedaan tijdens mijn carièrre bij de Koninklijke Luchtmacht, zonder dat ik daar expliciet onderricht in heb gehad. Deze doe je bijna onopgemerkt op, maar op een bepaald moment realiseer je je dat je ze jezelf wel degelijk eigen hebt gemaakt. Drie van dergelijke aspecten zal ik hier belichten en aangeven hoe deze vaardigheden mij in mijn huidige (burger) baan van pas komen. Ik doel dan op leiderschap, omgaan met reorganisaties en verbetering van efficiency.

Leiderschap

Tijdens mijn loopbaan is er zeker aandacht besteed aan leiderschap. Toen ik in dienst kwam in 1971 moest een officier een manager zijn, echter al spoedig werd het toverwoord “manager” verlaten en diende een officier een leider te zijn. Alhoewel het goed is om een aantal theoretische handvatten mee te krijgen, is leiderschap iets dat je in de praktijk opdoet. Omdat je als officier elke drie jaar een andere functie krijgt, is er veel ruimte om hierin ervaring op te doen. Elke keer is er een andere groep, met een andere cultuur en andere omstandigheden waarmee je wordt geconfronteerd. Dit dwingt je vaak ook om je stijl van leidinggeven aan de omgeving aan te passen. Het altijd door de Koninklijke Luchtmacht gepropageerde situationeel leiderschap heeft mij hier altijd enorm bij geholpen.

Ook in mijn nieuwe burger functie pluk ik daar de vruchten van. Alhoewel de aard van de organisatie totaal verschilt van die bij Defensie, zijn de medewerkers ook gewoon mensen. Veel mensgerelateerde zaken zijn in het burgerleven niet anders dan wat ik gewend was. Het viel mij daarom gemakkelijk om mijn nieuwe organisatie “draaiend” over te nemen en daaraan leiding te geven.

Omgaan met reorganisaties

Sinds ik in dienst kwam in 1971 heb ik met de wisselingen van regeringskabinetten (en vaak ook nog tussendoor) te maken gehad met bezuinigingen voor Defensie. Dit leidde bijna altijd tot reorganisaties, opheffen van eenheden, sluiten van vliegbases en in een enkel geval de opbouw van een nieuwe eenheid. Dit soort veranderingen leidt altijd tot onzekerheid en onrust onder de medewerkers. Als leidinggevende ben je de aangewezen persoon om het personeel door zulke reorganisatie te loodsen. Dit gaat zelden zonder slag of stoot en iedereen kijkt naar jou om hoofd te bieden aan de veranderingsproblematieken. De ervaring, die ik bij Defensie hiermee heb opgedaan, komt in mijn nieuwe functie goed van pas. Ook in het bedrijfsleven wordt continue veranderd en gereorganiseerd. Het gevolg is dat ook hier medewerkers onzekerheid hebben over hun toekomst en moeten worden geënthousiasmeerd voor hun veranderde organisatie en/of hun nieuwe manier van werken.

Verbetering van efficiency

Bij iedere bezuiniging die ik in het verleden meemaakte speelde de vraag: “Kunnen wij geld besparen door efficiënter te werken?” Iedere keer ook weer geconfronteerd worden met de aanwijzing om (nagenoeg) dezelfde output te blijven leveren met minder geld en minder personeel. Als je dit maar vaak genoeg overkomt, wordt dit je tweede natuur. Dit heeft mij geleerd heel kritisch naar de processen te kijken en deze te optimaliseren. Bij iedere stap jezelf afvragen: “Wat voegt dit toe en tegen welke prijs?” Deze ervaring komt mij nu goed van pas. Bedrijven proberen zoveel mogelijk de kosten te drukken en het is van belang om hierin goed mee te kunnen denken. Ik vind het een leuke gewaarwording, dat je bij binnenkomt van een voor jou nieuw bedrijf meteen efficiëntieverbetering kunt toepassen.

Kortom, ik heb tijdens mijn tijd bij Defensie veel vaardigheden en ervaring opgedaan aangaande zaken, waarin ik niet expliciet ben geschoold. In mijn functie in het bedrijfsleven blijken deze echter uiterst waardevol en kan ik ze iedere dag toepassen.

 

Deze M4B kandidaat is momenteel werkzaam als Exploitatiemanager a.i. bij een Openbaar Vervoer bedrijf.